Thanh toán bằng tiền mặt: Ẩn chứa nhiều rủi ro

Không phải chỉ mỗi ngân hàng được lợi, mà còn có lợi cho cả nền kinh tế. Đối với người dân cũng có nhiều lợi ích.

Dù dự thảo Nghị định về thanh toán bằng tiền mặt của Ngân hàng
Nhà nước được đánh giá là có tác dụng ngăn ngừa tham nhũng, trốn thuế,
rửa tiền, tiền giả… nhưng cũng đã bộc lộ nhiều bất cập, đặc biệt rất khó
cho phần lớn người dân ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa.


Nhiều ý kiến cho rằng, Dự thảo đang "đánh đố” người dân. Trao đổi về
vấn đề này, TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia tài chính - ngân hàng cho rằng,
Nghị định cần phải tính toán đến các đối tượng, các khu vực cụ thể.


TS. Cấn Văn Lực cho biết, có ý kiến cho là dự thảo đang "đánh đố” người
dân. Tuy nhiên, vấn đề không hẳn là như vậy. Người dân vẫn có quyền mua
bán tài sản kể cả lớn hay nhỏ, tất nhiên hình thức thanh toán như thế
nào thì vẫn còn là một vấn đề mà Nghị định về thanh toán bằng tiền mặt
cần phải quan tâm hơn. Chủ trương chính của Chính phủ và NHNN là: muốn
giảm lượng tiền mặt trong lưu thông (hiện nay đang chiếm khoảng 13%).
Lượng chi tiêu bằng tiền mặt của nước ta vẫn ở mức độ cao hơn các nước
trong khu vực. Chính vì vậy, Chính phủ và Nhà nước đang hướng tới giảm
tỷ lệ này trong thời gian tới. Tất nhiên chúng ta cần phải tính toán kỹ
đến các đối tượng, các khu vực cụ thể. Những vấn đề này vẫn đang được
đưa ra để lấy ý kiến người dân, các chuyên gia và các nhà  kinh tế…để
khi Nghị định được ban hành thì sẽ hoàn thiện hơn, đặc biệt đảm bảo lợi
ích và quyền lợi của người dân.

Vậy với người dân mà không có những phương tiện như dùng internet và điện thoại để thanh toán thì sao, thưa ông?


Chúng ta đang có 4 phương tiện thanh toán khác nhau. Thứ nhất, theo
hình thức truyền thống là chuyển khoản (chuyển từ tài khoản này sang tài
khoản khác trong ngân hàng). Thứ hai, tự mỗi cá nhân giao dịch theo
hình thức bắt đầu phổ biến là internet banking (hệ thống ngân hàng điện
tử) hoặc qua điện thoại di động. Thứ ba là thanh toán bằng séc. Thứ tư,
ủy nhiệm chi. Như vậy, người dân có thể lựa chọn nhiều hình thức thanh
toán.

Vẫn cần phải nói rằng, dù thanh toán bằng cách nào thì cả
người mua và người bán đều phải có tài khoản ở ngân hàng. Ở vùng nông
thôn hay vùng sâu, vùng xa nếu có phát sinh giao dịch bằng internet
banking, người dân sẽ phải mua thêm một bộ máy tính, sau đó phải mở một
tài khoản ở ngân hàng thì mới mua được một chiếc xe máy?


NHNN vẫn đang lấy ý kiến người dân, không nhất thiết phải áp dụng đối
với những tài sản có giá trị không quá lớn như xe máy. Còn về lâu dài,
khi tiến tới một xã hội văn minh, dịch vụ tài chính ngân hàng bao phủ
rộng hơn thì sẽ làm được việc này. Hiện nay mới chỉ có 21% lực lượng trẻ
của Việt Nam có tài khoản tại ngân hàng, trong khi ở Trung Quốc là 64%.
Rõ ràng, chúng ta còn một con đường rất dài để "phấn đấu” làm sao người
dân quen với việc có tài khoản tại ngân hàng.


Trước đây chúng ta cũng đã có quy định về hạn mức, khoảng 30 triệu đồng
trở lên thì phải qua ngân hàng, còn dưới thì được giao dịch trực tiếp
bằng tiền mặt. Tuy nhiên, cần phải nghiên cứu rất kỹ hạn mức này, giống
như áp thuế với thu nhập cá nhân. Theo quan điểm của tôi, đồng tiền hiện
đang có xu hướng bị mất giá, cho nên rất cần phải cân nhắc có thể hạn
mức cao hơn 30 triệu đồng như hiện nay hoặc giữ ở mức này nhưng cần tính
đến địa lý, khu vực và các loại giao dịch khác nhau.

Còn với quy định mua bán bất động sản phải giao dịch qua
ngân hàng, khá nhiều ý kiến cho rằng, người mua sẽ bị thiệt thòi vì phải
mất thêm khoản phí, như vậy chỉ có ngân hàng được lợi?


Không phải chỉ mỗi ngân hàng được lợi, mà còn có lợi cho cả nền kinh
tế. Đối với người dân cũng có nhiều lợi ích. Chẳng hạn, người dân vẫn có
thói quen quản lý tiền mặt nhưng ẩn chứa rất nhiều rủi ro, vì liên quan
đến an ninh, tiền cũ, tiền rách. Chưa kể, chúng ta phải mất nhiều  công
sức để quản lý tiền mặt, kể cả cất dưới… gầm giường. Theo tôi, đối với
những giao dịch lớn như bất động sản, mua bán chứng khoán hoặc những tài
sản có giá trị lớn cũng cần phải thông qua kênh thanh toán chính thống,
ví dụ như qua ngân hàng. Vì đây là những giao dịch rất lớn nên cần phải
được đảm bảo quyền lợi của cả hai bên.


Vẫn biết rằng, đã dùng dịch vụ thì phải trả phí, nhưng vì người dân vẫn
đang quen dùng tiền mặt, không phải mất phí khi giao dịch, nay thanh
toán với ngân hàng thì lại trả phí. Theo ông, mức phí thế nào là hợp lý
để khuyến khích người dân làm quen dần với hình thức thanh toán qua thẻ?


NHNN cũng đang đưa ra các mức khác nhau từ 0 - 0,05% số lượng tiền giao
dịch. Điều này có nghĩa, ngân hàng nào muốn khuyến khích cũng có thể
không nhất thiết phải áp dụng mức phí trong thời gian đầu. Đây là mức
rất linh hoạt cho các ngân hàng. Còn không thu phí thì cũng không nên,
bởi vì lúc đó sẽ xảy ra hiện tượng "của chùa”, khi đó sẽ dẫn đến dịch vụ
sẽ không được tốt.

Xin cảm ơn ông!

Hỗ trợ người thu nhập thấp sử dụng thẻ ATM Đây là một trong những yêu cầu của NHNN tại văn bản số 736/NHNN-TT hướng dẫn thực hiện Thông tư quy định về phí dịch vụ thẻ ghi nợ nội địa và quy định về trang bị, quản lý, vận hành ATM.Cụ thể, đối với các tổ chức phát hành thẻ, NHNN yêu cầu khẩn trương rà soát các hợp đồng sử dụng thẻ ngân hàng và tài khoản cũng như hợp đồng cung ứng dịch vụ trả lương qua tài khoản với các đơn vị trả lương để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động nhận lương qua tài khoản theo đúng quy định.Đối với việc triển khai trả lương qua tài khoản cho các đối tượng hưởng lương từ Ngân sách Nhà nước, tổ chức phát hành thẻ cần căn cứ vào cơ sở hạ tầng thanh toán tại mỗi địa phương và khả năng cung ứng dịch vụ ATM để triển khai, tránh gây khó khăn cho chủ thẻ trong việc nhận lương qua tài khoản.Bên cạnh đó, tổ chức phát hành thẻ chủ động phối hợp với các đơn vị (tổ chức, doanh nghiệp…) đã triển khai trả lương qua tài khoản để đưa ra những chính sách, biện pháp hỗ trợ cụ thể, thiết thực đối với khách hàng là người có thu nhập thấp, đặc biệt là công nhân khu công nghiệp, khu chế xuất, báo cáo NHNN và công bố công khai. NHNN cũng khuyến khích đơn vị phát hành thẻ tăng hạn mức rút tiền mặt một lần tối đa cao hơn 2 triệu đồng nhằm gia tăng thêm quyền lợi cho khách hàng sử dụng thẻ….

 

Theo